မြန်မာနိုင်ငံဟာ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးစုတွေအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း ICJအမိန့်ချ

BVJ_နိုဝင်ဘာ ၁၉၊၂၀၂၆

၂၀၁၇ ခုနှစ် စစ်ဆင်ရေးတွေအတွင်း ရိုဟင်ဂျာ ၁ သောင်းခန့်သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုတွေမှာ မြန်မာနိုင်ငံဟာ "လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်လိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်" (Genocidal Intent) ရှိခဲ့ကြောင်း အပြစ်ရှိတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အမြင့်ဆုံး တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်။
မွတ်စလင်အများစုဖြစ်တဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ၇ သိန်း ၃ သောင်းကျော်ကို အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်ဆီ ထွက်ပြေးစေခဲ့တဲ့ စစ်တပ်ရဲ့ ဖြိုခွင်းမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နယ်သာလန်နိုင်ငံ၊ သည်ဟိဂ်မြို့မှာရှိတဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) က ကြာသပတေးနေ့မှာ အပြီးသတ် စီရင်ချက် ချမှတ်ခဲ့တာပါ။ သုံးနာရီကြာ ဖတ်ကြားခဲ့တဲ့ စီရင်ချက်အတွင်း ICJ တရားရုံး ဥက္ကဋ္ဌ ယူဂျီ အီဝါဆာဝါ (Yuji Iwasawa) က မြန်မာတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ ရိုဟင်ဂျာ ၁ သောင်းခန့်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြောင်း သက်သေအထောက်အထားတွေအရ တွေ့ရှိရတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
"မြန်မာလုံခြုံရေး တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ ရိုဟင်ဂျာ အရပ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သလို၊ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ ကလေးသူငယ်တွေအပေါ် ပြင်းထန်တဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေ ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း၊ ဒါ့အပြင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်ကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထွက်ပြေးဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေကိုပါ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း တရားရုံးက တွေ့ရှိရပါတယ်" လို့ သူက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ သူရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့တဲ့ သီးခြားဖြစ်စဉ်တွေမှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ "လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်လိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်" နဲ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီအမှုကို အနောက်အာဖရိကနိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ စတင်တရားစွဲဆိုခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံဟာ ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးတွေကို မျိုးတုံးပျောက်ကွယ်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲခဲ့တာပါ။ ဒါ့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ၁၉၄၈ ခုနှစ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု တားဆီးရေး သဘောတူစာချုပ်ကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ပေးဖို့၊ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ပစ်မှတ်ထားတဲ့ တရားမဝင် လုပ်ရပ်မှန်သမျှကို ရပ်တန့်ဖို့ အမိန့်ပေးဖို့နဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ရာမှာ တာဝန်ရှိသူတွေကို အပြစ်ပေးအရေးယူဖို့ကိုလည်း ဂမ်ဘီယာဘက်က တရားရုံးမှာ တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာတော့ မြန်မာဘက်က သူတို့ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးဟာ ရဲကင်းစခန်းတွေကို အာရကန် ရိုဟင်ဂျာ ကယ်တင်ရေးတပ်မတော် (ARSA) တိုက်ခိုက်ရေးသမားတွေက တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုအပေါ် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ခဲ့တာသာ ဖြစ်တယ်လို့ ခုခံချေပခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ မြန်မာလုံခြုံရေး တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေရဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု သက်သေအထောက်အထားတွေအရ ကောက်ချက်ချနိုင်တဲ့ "တစ်ခုတည်းသော ယုတ္တိရှိတဲ့ အဖြေ" ကတော့ သူတို့ဟာ လူနည်းစု ရိုဟင်ဂျာတွေရဲ့ "အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ရပ်" ကို ဖျက်ဆီးပစ်လိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ရှိခဲ့တယ်ဆိုတာပဲ ဖြစ်ကြောင်း ICJ တရားရုံးက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
စစ်ဆင်ရေးအတွင်း လက်နက်ကိုင် အရပ်သားတွေ ပါဝင်ပတ်သက်လာချိန်မှာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ရှိနေတာကို မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ သိရှိထားသင့်ပြီး၊ "အဲဒီအတွက်ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံဟာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကို တားဆီးရမယ့် တာဝန်ဝတ္တရားကို ချိုးဖောက်ခဲ့ပါတယ်" လို့လည်း တရားရုံးက ထပ်လောင်းဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။
ကုလသမဂ္ဂရဲ့ စာရင်းဇယားတွေအရ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ကော့ဇ်ဘဇား (Cox's Bazar) ရှိ ကျယ်ပြန့်လှတဲ့ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေထဲက ရိုဟင်ဂျာ ၁ ဒသမ ၂ သန်း အပါအဝင် ရိုဟင်ဂျာ ၁ ဒသမ ၃ သန်းကျော်ဟာ တောင်အာရှနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသတစ်ဝှမ်းမှာ နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေကြရဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ပဋိပက္ခတွေ၊ လျော့နည်းလာတဲ့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကူအညီတွေနဲ့ အန္တရာယ်များလှတဲ့ ပင်လယ်ရေကြောင်း ခရီးစဉ်တွေကြောင့် ရိုဟင်ဂျာ အသိုင်းအဝိုင်းဝင် အများအပြားဟာ အိုးအိမ်မဲ့ ဒုက္ခသည်တွေအဖြစ် အကာအကွယ်မဲ့ ဘဝတွေနဲ့ ဆက်လက်ရင်ဆိုင်နေကြရဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

စီရင်ချက်ရဲ့ အရေးပါမှုနဲ့ သက်ရောက်မှု
အပြီးသတ် အတည်ဖြစ်မှု - ICJ တရားရုံးရဲ့ အခုဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ အပြီးသတ် အတည်ဖြစ်ပြီး ထပ်မံအယူခံဝင်ခွင့် မရှိပါဘူး။
နိုင်ငံတကာ ဥပဒေဆိုင်ရာ စံနမူနာ - ကမ္ဘာ့တရားရုံး သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်ကြောင်း တရားဝင် အတည်ပြုဆုံးဖြတ်လိုက်တဲ့ ရှားရှားပါးပါး သမိုင်းဝင် စီရင်ချက်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ဂါဇာဒေသ အရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တောင်အာဖရိကနိုင်ငံက အစ္စရေးအပေါ် စွဲဆိုထားတဲ့ အမှုအပါအဝင် တခြားသော နိုင်ငံတကာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု အမှုတွေအပေါ်မှာလည်း ဥပဒေကြောင်းအရ အရေးပါတဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တစ်ခု ဖြစ်လာတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။




Comments