ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးအထူးကိုယ်စား လှယ် တွမ်အင်ဒရူးစ်နဲ့ အင်တာဗျူး

“  နိုင်ငံရေးအတိုက်အခံတွေကို ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်၊ ကွပ်မျက်ပြီးတော့ လွတ်လပ်တရားမျှတတဲ့  ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခု ကျင်းပလို့ မရပါဘူး”

မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးအထူးကိုယ်စားလှယ် တွမ်အင်ဒရူးစ်ရဲ့ ဒီဇင်ဘာ၈ရက်နေ့ကစတင်ခဲ့တဲ့ ၅ရက်တာ ယူကေခရီးစဥ်အတွင်း လန်ဒန်မြို့မှာ သီးသန့်တွေ့ဆုံမေးမြန်းခွင့်ရခဲ့တာကို

BVJ အဖွဲ့သား ကိုသန့်သူရ က မေးမြန်းတင်ဆက်ပေးထားပါတယ်။  

သူရ။ ။ အမေရိကန်နိုင်ငံ မိန်းပြည်နယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဘဝကနေ မြန်မာ့အရေး  ဘယ်လိုစလုပ်ဖြစ်ခဲ့လဲဆိုတဲ့  ပထမဆုံးမေးခွန်းနဲ့ စချင်ပါတယ်။     

တွမ်အင်ဒရူးစ် ။   ။  ၁၉၉၀ ခုနှစ်မှာ ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ကျွန်တော် ရွေးကော က်ခံခဲ့ရတယ်။အဲ့ဒီအချိန်မှာ  NLDပါတီ ကလဲ ၁၉၉၀ရွေးကောက်ပွဲမှာ အနိုင်ရခဲ့တယ်။ကျွန်တော်က မိန်းပြည်နယ်က ပြည်သူတွေကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဝါရှင်တန်မှာ လွှတ်တော် တက်ခွင့်ရခဲ့တယ်။ ဒါပေမယ့်  မြန်မာပြည်ထဲက လွှတ်တော်အမတ်တွေကတော့ ထောင်ထဲ ရောက်သွားကြတယ်။ တစ်ချို့က ပြည်ပကို ထွက်ပြေးခိုလှုံခဲ့ရပြီး၊ အဲ့ဒီမှာရှင်သန်ဖို့ ဆက်ကြိုးစားခဲ့ရတယ်။အဲ့ဒီကိစ္စ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်အသစ်တွေနဲ့ စကားပြောခဲ့တာ အခုထိမှတ်မိနေပါတယ်။ဝါရှင်တန်မှာ ကျွန်တော်တို့လုပ်ခဲ့တဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အလုပ်မျိုး  မြန်မာနိုင်ငံမှာ လုပ်နေတဲ့သူတွေက ထောင်ချခံထားရတယ်။ မြန်မာ့အရေးကို  အာရုံစိုက်ပြီး တစ်ခုခု လုပ်သင့်ပြီလို့ ထင်ပါတယ်။ အဲ့ဒါက မြန်မာနိုင်ငံကလူတွေ တရားမျှတမှုကင်းမဲ့နေတယ်ဆိုတာ ပထမဆုံးသိခဲ့ရတာပါပဲ ။ 

သူရ။    ။   ဒါဆို ခင်ဗျားရဲ့ ယူကေခရီးစဥ်အကြောင်း ဘက်လှည့်ကြရအောင်ပါ။ ယူကေအစိုးရ ထိပ်တန်း အရာရှိတွေ၊ အရပ်ဘက်ကပုဂ္ဂိုလ်တွေနဲ့ ခင်ဗျားတွေ့ဆုံခဲ့တယ်လို့ သိရတယ်။လာမယ့်ရက် ပိုင်းအတွင်း  မြန်မာနိုင်ငံမှာလုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း သူတို့နဲ့ အသေအချာဆွေးနွေးခဲ့မှာပဲ။ ယူကေအစိုးရတာဝန်ရှိတဲ့သူတွေနဲ့  ဘယ်လိုသဘောတူညီချက်တွေယူခဲ့လဲ၊ ပြည်တွင်းမှာဖြစ်စေ၊ ပြည်ပမှာဖြစ်စေ SSPC စစ်အုပ်စု တရားဝင်မှုမရ ရှိအောင် သူတို့နဲ့ ဘယ်လိုပူးပေါ င်းဆောင်ရွက်သွားမယ်ဆိုတဲ့ ဘယ်လို သဘောတူညီမှုတွေရခဲ့လဲ။

.

တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး ကော့သောင်းမြို့မှာ စစ်အုပ်စုရဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမဲပေးနည်းစနစ်ကို ရှင်းပြနေစဥ်

တွမ်အင်ဒရူးစ်။    ။  ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ ကိစ္စတွေ အမျိုးမျိုး ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။ ပထမအချက်ကတော့ UK က စစ်အုပ်စုလုပ်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲဟာ တရားမဝင်ဘူးလို့ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပယ်ချထားပေမယ့်၊ ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကလဲ ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ တရားမဝင်ဘူးဆိုပြီး ပယ်ချဖို့ကလဲ  အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။

သူတို့က လူလိမ်တွေ ။ ကိုယ့်အမြင်တွေ ဖော်ပြဖို့၊  အမှန်တရားကို ထုတ်ဖော် သတင်းပို့တာဟာ ရာဇဝတ်မှုတစ်ခုဖြစ်နေပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ နိုင်ငံရေးအတိုက်အခံတွေကို ဖမ်းဆီး၊ ချုပ်နှောင်၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်၊ ကွပ်မျက်ပြီးတော့ လွတ်လပ်တရားမျှတတဲ့  ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခု  ကျင်းပလို့ မရပါဘူး။

ခင်ဗျားတို့သတင်းသမားတွေ အခုလုပ်နေသလိုမျိုး ‌ရွေးကောက်ပွဲကို ဝေဖန်တဲ့ ကိစ္စက သီးခြားရာဇဝတ်မှုတစ်ခုဖြစ်နေတယ် ။လူ ၂၀,၀၀၀ ကျော်ဟာလည်း  ဒီလို ရာဇဝတ်မှုမျိုး ကျူးလွန်ခဲ့လို့ ထောင်ထဲရောက်နေကြတယ်။  အဲ့ဒီကိစ္စက အရမ်းဒေါသထွက် စရာကောင်း ပါတယ်။ပြီးတော့ တရားဝင်မှု လိုချင်‌နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုက ဒီလိမ်လည်လှည့်ဖြားတဲ့ လုပ်ရပ်ကို လုပ်ဆောင်ပြီး နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းဆီတွန်းပို့ဖို့ ကြိုးစားနေတာပါ။ အဲ့ဒါရပ်တန့်သွားအောင် လုပ်ဖို့လိုပါတယ်။

သူတို့ကြိုးစားနေတာတွေကို  ရှင်းရှင်းလင်းလင်းတွေ့ရတာက စစ်အုပ်စုရှင်သန်ဖို့ အချက်သုံး ချက်လိုပါတယ်။ စစ်အုပ်စုရှင်သန်ဖို့  ငွေကြေးလိုတယ်၊ လက်နက်လို တယ်၊တရားဝင်မှု လိုအပ်ပါတယ်။အဲ့ဒါကြောင့်  နိုင်ငံတကာ တရားဝင်မှုရရှိဖို့ သူတို့ ကြိုးပမ်းနေတာဖြစ်ပါတယ်။ မည်ကာမတ္တ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ အခြေအနေတွေ ကို ကမ္ဘာက အာရုံမစိုက်ဘဲ အဲ့ဒီရွေးကောက်ပွဲက ပေါ်ထွက်လာတဲ့ မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းကိုမဆို တရားဝင်အရပ်သား အစိုးရပုံမျိုး အသိအမှတ်ပြုဖို့ စဉ်းစားလိမ့်မယ်လို့ သူတို့က မျှော်လင့်နေပါတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီကနေ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက ပိတ်ဆို့မှုတွေကို ရုပ်သိမ်းပြီး ဒီတရားမဝင်အ စိုးရကို တရားဝင်အစိုးရလိုပဲ ဆက်ဆံလာလိမ့်မယ်။

ဒါကြောင့် ဒီလိမ်လည်မှုကို ငြင်းပယ်နိုင်ဖို့  နိုင်ငံတွေကို ကျွန်တော်တို့ တိုက်တွန်းနေပါတယ်။ ယူကေလို  ငြင်းပယ်ထားတဲ့ နိုင်ငံတွေကလည်း ခေါင်းဆောင် မှုအခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့  တောင်းဆိုနေပါတယ်။ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ တရားမဝင်ဘူးလို့  ငြင်းပယ်ဖို့ ကိစ္စမှာ နိုင်ငံအများကြီးရဲ့  ထောက်ခံမှုတွေလဲ ထားပြီးပါပြီ။ ဒါကြောင့် ဒီကိစ္စ ကို ယူကေအစိုးရနဲ့ဆွေးနွေးဖို့ ရှိနေပါတယ်။

 သူရ။   ။ လာမယ့်လတွေ၊ နှစ်တွေမှာ ခေါင်းဆောင်နေရာကနေ ပါဝင်လာကောင်း ပါဝင်လာနိုင်မယ့် ယူကေရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှု အခန်းကဏ္ဍအကြောင်း အခုပဲ ခင်ဗျား ပြောသွားတာတွေ့ရတယ်။  လူ့အခွင့်အရေး ကိစ္စရပ်တွေ မှာ အစဉ်အလာအတိုင်း ခေါင်းဆောင်မှုအခန်းကဏ္ဍကို ယူဖို့ ထရမ့် အစိုးရက တွန့်ဆုတ်နေတာကြောင့် ယူကေက ဦးဆောင်မှုအခန်းကဏ္ဍ ကို ရောက်လာဖို့ လိုလာ ပြီလို့ ခင်ဗျားအနေနဲ့ ပြောနိုင်မလား။  

တွမ်အင်ဒရူးစ်။   ။  လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်စောင့်ရှောက်တဲ့ ကိစ္စတွေ ကို စွန့်လွှတ်ပစ်ပယ် လိုက်တဲ့ လမ်းကြောင်းကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ဦးတည်သွားနေတာကြောင့်  USAID ရဲ့ အစီအစဉ်အားလုံးနီးပါး ပိတ်ပစ်နေတာပါ။

.

သူရ။    ။ စွန့်လွှတ်ပစ်ပယ်သွားပြီဆိုတဲ့ စကားလုံး  ခင်ဗျားသုံးလိုက်တယ်နော် ။

တွမ်အင်ဒရူးစ်။     ။ ဟုတ်တယ် စွန့်လွှတ်ပစ်ပယ်သွားတာပါ။ အကူအညီလိုအပ်နေတဲ့ မြန်မာပြည် သူတွေကို စွန့်ပယ်သွားတာပါ။ ယာယီဥပဒေအကာအကွယ်အဆင့် (Temporary Protected Status - TPS) ကို ပြီးခဲ့တဲ့ ၁၀ရက်က ထရမ့်အစိုးရ က ရပ်ဆိုင်းလိုက်တဲ့အတွက် ဒီရပ်ဆိုင်းမှုဟာ ရက် ပေါင်း ၆၀ အတွင်း အသက်ဝင်လာမှာဖြစ်ပါတယ် ။ အဲ့ဒီကလူတွေ  မြန်မာနိုင်ငံ ကို အတင်းအ ကျပ်ပြန်ပို့ခံရရင် အဖမ်းခံရနိုင်တယ် ငြင်းပမ်းနှိပ်စက်မှုတွေနဲ့လဲ ကြုံလာရနိုင်ပါတယ်။

အဲ့ဒါကြောင့် UK လို နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ချန်ထားခဲ့တဲ့ ဒီကွက်လပ်တွေ ထဲက အချို့ကို ဖြည့်ဆည်းပေးဖို့ အရေးတကြီး လိုအပ်နေပါတယ်။လုပ်စရာ လမ်းကြောင်းတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။အဲ့ဒီထဲက တစ်ခုကတော့  အမေရိကန်ပြည် ထောင်စုက သိသိသာသာ ဖြတ် တောက်လိုက်တဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေအတွက် လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှု အကူအညီတွေ တိုးမြှင့်ပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ကျွန်တော် အထူးကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် စတင်တာဝန်ယူခဲ့စဉ်က လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီဟာ စုစုပေါင်း အမျိုးသားဝင်ငွေရဲ့ ၀.၇% ရှိရာက ၀.၅% အထိကျသွားပြီး အခု ၀.၃% အထိဖြစ်သွားတာကြောင့်  လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဗြိတိန်အစိုးရရဲ့ မူဝါဒကို ပြန်စဉ်းစားပေးဖို့ ကျွန်တော် တိုက်တွန်းနေပါတယ်။

ဒါဟာ  လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီ ကျဆင်းလာမှုရဲ့ အလုံးစုံပုံရိပ်ပါ။ အစိုးရက အဲဒီပြောင်းလဲမှု ရာခိုင်နှုန်း၊လျှော့ချမှု ရာခိုင်နှုန်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံကို ပေးအပ်နေတဲ့အရာတွေမှာ ထင်ဟပ်မနေဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ဒါပေမယ့် ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒါဟာ မှားယွင်းတဲ့လမ်းကြောင်းကို သွားနေတာပါ။ ဒါကြောင့် အဲဒီလမ်းကြောင်း ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ ယူကေအစိုးရကို ကျွန်တော် မေတ္တာရပ်ခံခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာ့အရေးမှာ ခေါင်းဆောင်မှုအခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ဖို့နဲ့  စစ်အစိုးရ ရှင်သန်ဖို့ လိုအပ်နေတဲ့ ငွေကြေးနဲ့ လက်နက်တွေ တားဆီးပိတ်ပင်နေတဲ့ကိစ္စမှာ  သူတို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို ပြန်လည် ထိန်းသိမ်းထားဖို့အတွက်လည်း မေတ္တာရပ်ခံခဲ့ပါတယ်။ယူကေအစိုးရဟာ အမေရိကန်၊ကနေဒါ၊ ဥရောပသမဂ္ဂ တို့လို  နိုင်ငံတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး မြန်မာစစ် အစိုးရ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေအပေါ် ပစ်မှတ်ထား ပိတ်ဆို့မှုတွေ ချမှတ်တာ သို့မဟုတ် စစ်အုပ်စုကို အထောက်အကူပြုတာတွေ လုပ်ဆောင်နေတာတွေ့ရပါတယ်။ 

အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ အီးယူနှင့် အခြားနိုင်ငံတွေက မြန်မာစစ်အုပ်စုနဲ့ပတ်သက်တဲ့သူတွေကို ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေတဲ့ အချိန်မှာ ယူကေအစိုးရက  တစ်နှစ်ကျော် ကြာကာလအတွင်းမှာ ဘယ်ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုမှ ထုတ်ပြန်ခဲ့တာမရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် ယူကေအနေနဲ့ အဲဒီပြောင်းလဲမှုကို ပြန်လည်စဉ်းစားဖို့နဲ့ ပစ်မှတ်ထားတဲ့ စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့မှုတွေ ပြန်လည်စတင်ဖို့ အတွက် ကျွန်တော်တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေး ကောင်စီအတွင်းက သူတို့ရဲ့လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို အသုံးပြုပြီး မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အခြေအနေ သိသာထင်ရှား လာအောင်လုပ်ပြီး ၊ စစ်အုပ်စု တာဝန်ခံမှုရှိလာအောင်တောင်းဆိုဖို့။

 ဥပမာအားဖြင့် နိုင်ငံတကာ ဥပဒေ လူမျိုးသုဥ်းသတ်ဖြတ်မှုအမှုနဲ့ ချမှတ်ထားတဲ့ ယာယီအစီ အမံတွေ လေးစားလိုက်နာဖို့ ပျက်ကွက်တာတွေအတွက် တောင်းဆိုမှုတွေပြုလုပ်ဖို့   ကျွန်တော် တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။ကျွန်တော်တို့က မြန်မာစစ်အုပ်စုကို  တာဝန်ခံခိုင်းဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့ကတော့  ဘာတာဝန်ခံမှုမှ မရှိခဲ့ပါဘူး။သူတို့ရဲ့ အပြုအမူ လုပ်ဆောင်ချက်ကို  ရှင်းပြဖို့ တောင်းဆိုခံရတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်နဲ့ ပွင့်လင်းတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်လဲ မရှိပါဘူး။ဒါကြောင့် သူတို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်၊လုံခြုံရေး ကောင်စီမှာရှိတဲ့ သူတို့ရဲ့အနေအထားကို အသုံးပြုတာဟာ သူတို့လုပ်ဆောင်သင့်တဲ့ အလွန်အရေး ကြီးတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခုလို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။

ပြီးတော့ မြန်မာနိုင်ငံကနေ အသက်လုပြီး ထွက်ပြေးနေတဲ့သူတွေ အများကြီးရှိတယ်ဆိုတဲ့ အချက် လည်း ထည့်စဥ်းစားရပါမယ်။ နိုင်ငံရေး ခိုလှုံခွင့်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သူတို့ရဲ့ မူဝါဒကို ပြန်လည် သုံး သပ်ဖို့၊ သူတို့ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေရဲ့ အကျိုးဆက်တွေကို အနီးကပ်စဉ်းစားဖို့၊ မြန်မာနိုင်ငံက မထွက်လာချင်ပဲ ထွက်ခွာလာရတဲ့သူတွေအပေါ်  နားလည်စာနာမှုပေးဖို့ သူတို့ကို တောင်းဆိုထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံကလူတွေဟာ ရှင်သန်ဖို့ အတွက် မလုပ်ချင်ပဲလုပ်နေရတဲ့ အလုပ်တွေလုပ်နေရတယ်။  ရှင်သန်ဖို့ ကြိုးစားနေရတယ်။ မိသားစုတွေကို ကာကွယ်ဖို့ ကြိုးစားနေရတယ်။ပြီးတော့ ကျွန်တော် တို့ဟာ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုအနေနဲ့ သူတို့ဘာလုပ်နေလဲ၊ ဘာကြောင့် လုပ်နေရ လဲဆိုတာကို ပိုပြီးနားလည်ပြီး ပိုပြီးပွင့်လင်းမြင်သာဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။ ဒါဟာ နိုင်ငံတွေအတွက် စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုဆိုတာ ကျွန်တော် ကောင်းကောင်းနားလည်ပါတယ်။ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေးပြဿနာဟာ အလွန်စိန်ခေါ်မှုများတဲ့ နိုင်ငံရေးပြဿနာတစ်ခုပါပဲ။ဒါပေမယ့် ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒါကို ကျွန်တော်တို့ အသိအမှတ်ပြုဖို့ အရေးကြီးတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင် ပါတယ်။ပြီးတော့ အမေရိကန်မှာ ယာယီကာကွယ်မှုပေးဖို့  ငြင်းပယ်ခံနေရတဲ့ လူငယ် ၄၀၀၀ အတွက် ယူကေမှာ နေရာတစ်ခု ဖွင့်လှစ်ပေးဖို့ကိစ္စ  သူတို့စဉ်းစားပေးဖို့  တိကျတဲ့ တောင်းဆိုမှု လဲ ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီမေးခွန်းကိုဖြေဖို့ အချိန်အကြာကြီးယူခဲ့ရတဲ့အတွက် တောင်းပန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုပြော တာတွေအားလုံးဟာ ယူကေအစိုးရ ကို ကျွန်တော် အကြံပြုတင်ပြထားခဲ့တာတွေပါ။ ယူ ကေက စကားလုံးတွေနဲ့တင်မဟုတ်ဘဲ လုပ်ရပ်တွေနဲ့ပါ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ပြုလာ လိမ့်မယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။

သူရ။    ။   SSPCလို့ခေါ်တဲ့ စစ်အုပ်စုရဲ့ တရားဝင်မှုနဲ့  လုပ်ပိုင်ခွင့်တွေပိုမရလာအောင် ပိတ်ဆို့မှုတွေ လုပ်ဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ အစောပိုင်းတုန်းက ခင်ဗျားပြောခဲ့တယ်။ဒီပိတ်ဆို့မှုတွေထဲက တစ်ခုက လက်နက်ပိတ်ဆို့မှုပါ ။ဒီနှစ် ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့က ဂျီနီဗာမှာ SSPC အတွက် လက်နက်တင်ပို့မှု သုံးပုံတစ်ပုံကို ဖြတ်တောက် နိုင်လိုက်တယ်လို့ ခင်ဗျားပြောခဲ့တယ်။ ဒါက ဘယ်လောက်အထိ သက်ရောက်မှုရှိခဲ့တယ်လို့ ခင်ဗျားထင်လဲ။

တွမ်အင်ဒရူးစ်။     ။ ဒီကိစ္စက အရမ်းအရေးကြီးတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်တယ်။ ကျွန်တော်တွေ့ခဲ့ရတဲ့ သံတမန် အသိုင်းအဝိုင်းအမျိုးမျိုးက လူအတော်များများက "ကျွန်တော်တို့ တကယ် ဘာလုပ် နိုင်မှာလဲ" လို့ စောဒကတက်တဲ့ပုံစံမျိုး ပြောချင်ကြတယ်။ မူဝါဒပြောင်းလဲမှုအချို့ ပြုလုပ်နိုင် ပေမယ့် အမှန်တကယ်လုပ်နိုင်တဲ့ဟာနဲ့ ဘယ်လိုကွာခြားမှုရှိနေလဲ မေးခွန်းတွေထုတ်ချင် ကြပါတယ်။  ဒါက ပစ်မှတ်ထား ပိတ်ဆို့မှုတွေ အလုပ်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ သက်သေပြနိုင်ခဲ့တာပါ။ ပြဿနာက အဲ့ဒါတွေ သူတို့ တင်းတင်းကြပ်ကြပ် တအကောင်အထည်မဖော်နိုင်သေးတာပါ။ ညှိနှိုင်းဆောင် ရွက်မှုတွေမရှိခဲ့တာပါ။လက်နက်တွေနဲ့  စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းတွေ စစ်အုပ်စုလက်ထဲ မ‌ရောက် အေင်လက်လှမ်းမမီနိုင်အောင် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်းလုပ်ဆောင်နိုင်မယ့် ရှင်းလင်းတဲ့  မဟာဗျူဟာ မရှိသေးတာပါ။

ဒါပေမယ့် စစ်အစိုးရ ဘယ်လိုလက်နက်တွေရနေလဲ၊ ဘယ်သူက အဲဒါကို လွယ်ကူချောမွေ့အောင် ကူညီပေးနေလဲဆိုတဲ့ အစီရင်ခံစာတွေ ကျွန်တော်ရေးခဲ့ပြီးပါပြီ။ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ညွှန်ပြ ထားပြီး ပါပြီ။စစ်အုပ်စုဟာ အပြစ်မဲ့ပြည်သူတွေကို သတ်ဖြတ်ဖို့၊ အရပ်သားပစ်မှတ်တွေကို ပစ်မှတ်ထားဖို့ ခေတ်မီလက်နက်တွေ ဘယ်လိုအသုံးပြုနေလဲဆိုတာ နေ့စဥ်မြင်တွေ့နေရပါတယ်။နာမည်တွေလဲ ကျွန်တော် ထုတ်ပြောပြီးပါပြီ ။ရုရှားဟာ စစ်အစိုးရအတွက် အကြီးဆုံး လက် နက်ရင်းမြစ်ပါ။ တရုတ်က ဒုတိယအကြီးဆုံး ရင်းမြစ်ပါ။ ပြီးတော့ ကျွန်တော် အစီရင်ခံ စာရေးတဲ့ အချိန် တစ်နှစ်ခွဲလောက်က စင်ကာပူက နံပါတ်သုံး နေရာမှာရှိပါတယ်။အဲ့ဒီကိစ္စနဲ့ပတ် သက်ပြီး  စင်ကာပူက စိုးရိမ်တကြီး တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ကိုယ်တိုင်လဲ ကိုယ်ပိုစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ စတင်ခဲ့ပါတယ်။

သူတို့ကို ကူညီဖို့နဲ့ သူတို့ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ကို အကူအညီပေးဖို့ ၊  စင်ကာပူကို သွားရတဲ့အတွက် ကျွန်တော် အရမ်းအားရ ကျေနပ်ခဲ့ပါတယ်။သူတို့ရဲ့ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုရလဒ်ကြောင့် စင်ကာပူကနေ စင်ကာပူကိုဖြတ်ပြီး လက်နက်ပစ္စည်းတွေနဲ့ လက်နက်တွေ လွှဲပြောင်းမှုဟာ ၉၀% ကျော် ကျဆင်းသွားခဲ့ပါတယ်။ဒါကြောင့် အဲဒါက ဘာဖြစ်နိုင်လဲဆိုတာရဲ့ ညွှန်ပြချက်ပါပဲ။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ဟာ အဲ့ဒီ အောင်မြင်မှုမှတ်တမ်းကို အခြေခံပြီး တည်ဆောက်ဖို့၊ စစ်အုပ်စု လက်နက်နဲ့ ငွေကြေးရင်းမြစ်တွေ ပိုမိုဖြတ်တောက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

သူရ။    ။  ရုရှားနဲ့ တရုတ်ဟာ မြန်မာစစ်အုပ်စုကို  လက်နက်အများဆုံး တင်ပို့တဲ့ နှစ်နိုင်ငံဖြစ်တယ် လို့ ခင်ဗျားပြောခဲ့တယ်။တကယ့်နိုင်ငံရေးရှုထောင့်ကနေကြည့်ရင် အမေရိကန်က တခြား နိုင်ငံတွေ ကိုပေးနေတဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုအကူအညီတွေပေးဖို့ဆိုတဲ့ နီယိုကွန်ဆာ ဗေးတစ် အိပ်မက်ကို စွန့်လွှတ်လိုက်တဲ့အချိန်မှာ ရုရှားနဲ့ တရုတ်က စစ်အုပ်စုကို လက်နက်တင်ပို့နေတာ လျှော့ချဖို့ လက်တွေ့ကျတဲ့ ဘယ်လိုလုပ်ငန်းစဥ်တွေလုပ်ဆောင်နိုင်မှာလဲ။

တွမ်အင်ဒရူးစ်။    ။  ကျွန်တော်တို့ လုပ်နိုင်တဲ့နေရာတွေမှာပဲ အာရုံစိုက်လုပ်ဖို့လိုမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ရုရှားနဲ့ တရုတ်ဟာ လက်နက်တွေရဲ့ အဓိကရင်းမြစ်တွေဖြစ်လို့ ကျွန်တော်တို့မှာ ရှိတဲ့ တခြားဖြစ်နိုင် ခြေရှိတဲ့ရင်းမြစ်တွေအားလုံး ဖြတ်တောက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အဲဒါတွေ ဖြစ်လာအောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ ဖြစ်နိုင်တာတွေအများကြီး ရှိပါတယ်။ဒါက အစိုးရကဏ္ဍနဲ့ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ နှစ်ခုစလုံးပါ။ ကျွန်တော် အစီရင်ခံစာတစ်စောင် ထုတ်ပြန်ပြီး အစိုးရ၊ လွှတ်တော် အမတ်တွေနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။ ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အများပြည်သူကြားနာပွဲတစ်ခုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အစိုးရကဏ္ဍနဲ့ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ နှစ်ခုလုံးမှာ ကျွန်တော်တို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။

ဘန်ကောက်ဘဏ်ဟာ စစ်အုပ်စုထံ ငွေလွှဲတာတွေ လွယ်ကူချောမွေ့စေရာမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့  အဓိက ဘဏ်တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ စစ်အုပ်စုက အသုံးပြုနေတဲ့ အဓိကဘဏ်ဖြစ်တဲ့ မြန်မာ့စီးပွား ရေးဘဏ်နဲ့ ဆက်ဆံရေး  ဖြတ်တောက်လိုက်ပြီလို့  လွန်ခဲ့တဲ့ ခြောက်လလောက်မှာ ဘန်ကောက် ဘဏ်က ကျွန်တော်တို့ဆီကို သတင်းပို့ခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်ဟာ ဒီလက်နက်လွှဲ ပြောင်းမှုတွေ လွယ်ကူ ချောမွေ့စေဖို့ စစ်အစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နိုင်ငံပိုင်ဘဏ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အခုအချိန်မှာ အဓိကထားရမယ့်အချက်က လူ့အခွင့်အရေးကိစ္စ ဂရုစိုက်တဲ့သူတွေ၊ ကြီးမားတဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းအချက် အလက်တွေ တုံ့ပြန်မယ့်သူတွေ၊ ပြီးတော့ ပြောင်းလဲမှုတွေ လုပ်ဖို့ ဆွဲဆောင်နိုင်မယ့်သူတွေ၊ အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ အစိုးရတွေအပေါ်  အာရုံစိုက်သင့်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီးပြီ။ အခု ကျွန်တော်တို့ အဲဒါကို အခြေခံပြီး တည်ဆောက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

သူရ။    ။ ခင်ဗျားရဲ့ အခန်းကဏ္ဍနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အတိအကျ ပြောကြရအောင်။ဒီရာထူးကို ၂၀၂၀ ခုနှစ်က စတင်တာဝန်ယူချိန်ကစပြီး အထူးအစီရင်ခံစာတင်သွင်းသူအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဆိုးရွားလာတဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေကို ဘယ်လိုကူညီခဲ့လဲ ။  

တွမ်အင်ဒရူးစ်။    ။  ကျွန်တော်တတ်နိုင်သလောက် လုပ်ခဲ့ပြီးပါပြီ။ အဓိကအားဖြင့် မြေပြင်ပေါ်က အချက်အ လက်တွေ၊ ထိခိုက်ခံရတဲ့ မြေပြင်က လူတွေရဲ့အခြေအနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ တန်ဖိုးတွေကို ထုတ်ဖော်ပြော ဆိုဖို့ ကြိုးစားနေတာပါ။ကျွန်တော့်ကို မြန်မာနိုင်ငံထဲ ဝင်ခွင့်မပေးပေမယ့် နည်းပညာကြောင့် ကျွန်တော့်အ စီရင်ခံစာရဲ့ အခြေခံဖြစ်တဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေ ရဖို့ ကြိုးစားအား ထုတ်ခဲ့ ပါတယ်။သတင်းအချက် အလက်ရယူပေးခဲ့တဲ့ လူတွေအများကြီးနဲ့လဲ ဆက်သွ -ယ်နိုင်ခဲ့ပါ တယ်။

ဒါကြောင့် ဒီအစီရင်ခံစာတွေနဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုက ဘယ်လိုလွှမ်းမိုးမှုမျိုးမဆို မြန်မာနိုင်ငံက ပြည်သူတွေရဲ့ ရဲစွမ်းသတ္တိနဲ့ ဇွဲလုံ့လပေါ်မှာ အခြေခံထားတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။ဒါကြောင့် အဲဒါအားလုံးက အဲဒီနေရာပေါ်မှာပဲ မူတည်ပါတယ်။ ဒီလုပ်ငန်းကနေ ရရှိလာတဲ့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အရာအားလုံးဟာ မြန်မာနိုင်ငံက ပြည်သူတွေရဲ့ ရလဒ်ပါပဲ။

သူရ။     ။မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ  ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးအထူးကိုယ်စားလှယ် ရာထူးယူခဲ့တဲ့ သူတွေက ခင်ဗျားအပါ အဝင် ၅ဦးရှိသွားပါပြီ။ ဒါပေမယ့် မနေ့ညက ရခိုင်ပြည်နယ်‌ မြောက်ဦးမြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ လေကြောင်းက ဗုံးကြဲခံရတဲ့အတွက် အနည်းဆုံး လူအယောက်သုံးဆယ်သေဆုံးပြီး၊ ၆၀ကျော် ဒဏ်ရာရသွားပါတယ်။အဲ့ဒီလိုအခြေအနေမှာ မြေပြင်ကလူတွေရဲ့အသက်တွေကို ကာကွယ်ဖို့ ခင်ဗျားရဲ့  ကလုသမဂ္ဂအထူး ကိုယ်စားလှယ် (Special Rapporteur) ရာထူးက တကယ်ကောထိရောက်သေးလား  ဆိုတာမြေပြင်မှာ လက်တွေ့ ရှိနေတဲ့သူတွေကသိချင်ကြမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ အဲ့ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ခင်ဗျားရဲ့သဘောထားလေး ပြောပြပေးပါလား။

 တွမ်အင်ဒရူးစ်။    ။ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးအထူးကိုယ်စားလှယ်ဆိုတဲ့ရာထူးက ရက်စက်ကြမ်း ကြုတ် တဲ့ လုပ်ရပ်တွေဖော်ထုတ်ဖို့၊ ဒီပြစ်မှုတွေ ကျူးလွန်နေတဲ့ စစ်အုပ်စုအပေါ် နိုင်ငံတကာက ဆန့်ကျင် ကန့်ကွက်အရေးယူဖို့  ကိစ္စတွေ လုပ်ဆောင်ရတာဖြစ်ပါတယ်။ အရေးယူခံရမှုတွေကနေ သူတို့ ဘယ်လို လွတ်မြောက်နေလဲ။ဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဘယ်သူတွေက ပံ့ပိုးကူညီနေ လဲ။လက်နက်နဲ့ နည်းပညာတွေ ဘယ်သူတွေက ကူညီနေတာလဲ။ ငွေကြေး ထောက် ပံ့မှုအပြင် —  တခြားအရာတွေ ရော အများကြီးရှိနေသေးလား အစရှိသဖြင့် မေးခွန်းတွေရှိလာ ပါတယ်။

ကျွန်တော့်အလုပ်က အဲဒီမေးခွန်းတွေ ဖြေဆိုဖို့၊ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းရှေ့မှာ အချက် အလ က်တွေ တင်ပြဖို့နဲ့  ဒါတွေ ရပ်တန့်သွားဖို့ ဘယ်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေ ဘာတွေလုပ်ဆောင်နိုင်မ လဲဆိုတာ တိကျတဲ့ အကြံပြုချက်တွေ ထုတ်ပေးဖို့ပါ။

အခုအခြေအနေမှာ  ဒီလို ပုံစံမျိုးနဲ့  တုံ့ပြန်နေရတာ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လဲအားမရပါဘူး ။ ပြီးတော့ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ အရေးယူတုံ့ပြန်မှုကလဲ မလုံလောက်ဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ ပိုမိုနက်ရှိုင်း လာနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့  အကျပ်အတည်းကို အများစုက လျစ်လျူရှုထားကြတယ်။ဝမ်းနည်း ကြေကွဲစရာကောင်းတဲ့ အချက်အလက်တွေ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမယ့်သူတွေရှေ့အရောက်တင်ပြနိုင်ဖို့ နဲ့ သူတို့အနေနဲ့ မှန်ကန်တဲ့အရာတွေလုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့  လုပ်ရမယ့်အလုပ်တွေ အများကြီးကျန်နေ ပါသေးတယ်။

 တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေနဲ့က နိုင်ငံတွေကိုယ်တိုင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ယေဘုယျအား ဖြင့် လူ့အခွင့်အရေးအတွက်၊အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ အခွင့်အရေးတွေ ၊ဂုဏ်သိက္ခာ တွေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့  ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှာ ထောက်ခံအား ပေးတဲ့သူတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။လွှတ်တော်အမတ်တွေကလည်း မြန်မာ့ ဒီမိုကရေစီရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် တရားမျှတမှု ရရှိရေး အတွက် အကူအညီပေးဖို့ သဘောတူထားကြပါတယ်။

ဒါကြောင့် အစိုးရတွေကို တတ်နိုင်သမျှ တွန်းအားပေးရမယ်။ နောက်ပြီး အဲဒီအစိုးရတွေ လည်ပတ် နိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေးအခြေအနေ ဖန်တီးပေးဖို့၊ ဒါမှ သူတို့ မြန်မာပြည်လူထုအတွက် မှန်ကန်တဲ့အရာတွေ လုပ်ဖို့ တွန်းပို့နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ သွားရမယ့်လမ်းက အဝေးကြီးကျန်နေ ပါသေးတယ်။အစိုးရတွေက တတ်နိုင်သလောက် အရေးယူဆောင်ရွက်နေ ကြတာ ကျေနပ်မိပါ တယ်။လူတွေ နောက်ထပ် မပါဝင်လာကြတာနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ကြီးမားတဲ့ လိုအပ်ချက်တွေကို မဖြည့်ဆည်း ပေးနိုင်တာအတွက်ကိုတော့ ကျွန်တော် စိတ်ပျက်မိပါတယ်။

အကြမ်းဖက်မှုတွေက တိုးလာတယ်။ အရပ်သားတွေ တိုက်ခိုက်ခံရတာတွေတိုးလာနေတယ်။ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု လိုအပ်ချက်တွေ မြင့်တက်လာနေတယ်။ ပြီးတော့ တစ်ချိန်တည်း မှာပဲ ယူကေအပါအဝင် အခြားနိုင်ငံတွေက မြန်မာနိုင်ငံကို ကူညီတာတွေ လျှော့ချနေတ ယ်။ လိုအပ်ချက်တွေကမြင့်လာနေပြီး အကူအညီအထောက်အပံ့ပေးမှုတွေက ကျဆင်း လာနေတယ်။ အဲ့ဒီအခြေအနေကို  ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။

သူရ။    ။  လူ့အခွင့်အရေးနှနဲ့  လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုနဲ့ဆိုင်တဲ့ ဟာတွေ ကျွန်တော်တို့ဆက် ပြောကြရင်ကောင်းမယ်။ အခုအချိန်မှာ လူ့အခွင့်အရေးချိူးဖောက်မှုတွေက အာဏာသိမ်းစစ် အုပ်စု ဘက်မှာတင်မကပဲ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့  ဒေသတွေမှာလဲ ဖြစ်လာနေတ ယ်ဆိုတာတွေ့ရတယ် ။ ခင်ဗျားသိသလောက် NUG က ဒီချိုးဖောက်မှုတွေ ကို ဖြေရှင်းဖို့ ကြိုး ပမ်းမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေတာ တွေ့ရလား။

တွမ်အင်ဒရူးစ်။   ။  အဲ့လိုဖြစ်နေတာတွေက မကောင်းပါဘူး။လက်ခံလို့လဲ မရပါဘူး။  ဘယ်သူပဲ လူ့အခွင့် အရေး ချိုးဖောက်ချိုးဖောက်  လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်တာက ချိုးဖောက်တာပါပဲ။စစ်အုပ်စုဘက် က လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေတင်မက တခြားဘက်က လူ့အခွင့်ရေးချိုး ဖောက်မှုတွေ၊ အတိုက်အခံ အင်အားစုတွေ ဘက်က လူ့အခွင့်အရေးချိုး ဖောက်မှုတွေကို ပါကျွန်တော်ရဲ့ အစီခံစာထဲမှာ တင်ပြထားပါတယ်။

ဒီချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး NUG နဲ့ ကျွန်တော် ဆက်သွယ် စကားပြောပြီးပါပြီ။ သူတို့အနေနဲ့ သုတေသနပြုလုပ်ဖို့၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်ဖို့၊ ဒီအတွက် တာဝန်ရှိသူတွေကို စွဲချက်တင် ထားတဲ့ စွဲချက်တွေ စီရင်ဆုံးဖြတ်ဖို့၊ တရားမျှတမှုကို မြင်တွေ့စေဖို့နဲ့ တာဝန်ခံမှုရှိစေဖို့ လုပ်ဆော င်ဖို့ ကတိပြုထားပါတယ်။

သူတို့က စစ်ပွဲထဲရောက်နေတာ။အဲ့ဒါကြောင့် ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ လဲ အရမ်းခက်တယ်လို့ သူတို့က ဘက် က ဖြေရှင်းချက်ထုတ်ပါတယ်။ အခြေခံအားဖြင့် သူတို့ဖြစ်စေချင်တွေထက် မြေပြင်မှာ လက်တွေ့ ဖြစ်နေတာက အများကြီးကွာ ခြားနေပါတယ် ။ သူတို့ နယ်မြေတွေ ပိုသိမ်းလာ နိုင်ရင်တော့ ထိန်းချုပ်နိုင်မှုတွေ ပိုလုပ်လာနိုင်မယ်လို့ လို့ထင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီလှုပ်ရှားမှု ရှေ့ဆက်သွား နိုင်အောင်၊ ဒီရာဇဝတ်မှုတွေအတွက် တာဝန်ရှိသူတွေကို  တာဝန်ခံမှုတွေဖန်တီးပေးဖို့၊ ကျွန်တော်တို့ က အရင်းအမြစ်တစ်ခုအနေနဲ့  အထောက် အပံ့ပေးရပါမယ်။

သူရ။   ။  နှစ်ဖက်ထဲတိုက်နေကြတာမဟုတ်တဲ့ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ရာနဲ့ချီရှိနေတဲ့   ပြည်တွ င်းစစ်ဖြစ်နေတဲ့ နိုင်ငံမှာ တာဝန်ခံမှုရဖို့ ဘယ်လိုပုံစံမျိူးနဲ့လုပ်မလဲ။ ဒီလိုမျိုး အခြေအနေမှာ  တာဝန်ခံမှုတွေရှိလာအောင် ဘာတွေလုပ်နိုင်မလဲ။

တွမ်အင်ဒရူးစ် ။   ။ အဲ့ဒီရာဇဝတ်မှုတွေကို ဇွဲရှိရှိနဲ့ မှတ်တမ်းတင်ထားရပါမယ်။ တာဝန်ခံမှုရဖို့ အချိန်အတော် ကြာနိုင်တယ်ဆိုတာ သေချာပေမယ့်  တာဝန်ခံမှုရလာအောင်တော့ မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ အမိန့်နာခံတာပဲဖြစ်ဖြစ် ဘယ်လိုမျိူး ကျူးလွန်တာတွေပဲရှိရှိ  နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်တယ် ဆိုရင်  အဲဒါက စစ်ရာဇဝတ်မှုပါပဲ။ နိုင်ငံတကာဥပဒေမှာ ပြဌာန်းထားတဲ့အတိုင်း အ‌ရေးယူခံရမှာ ဖြစ်ပါ တယ်။ အဲ့ဒါတွေ ကျွန်တော်တို့  ရှင်းရှင်းလင်း လင်းပြောထားပြီးပါပြီ။ ခင်ဗျားပြောသလို  ခက်ခဲတယ်၊ ရှုပ်ထွေးတယ်ဆိုပေမယ့် ကျွန်တော်တို့က အဲဒါကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောထားပြီး သားပါ။

ကျွန်တော်တို့ဟာ မတည်ငြိမ်တဲ့ အခြေအနေတစ်ခုထဲ ကို ရောက်နေတယ်။အဲ့ဒါကြောင့် အချိန်ယူရ ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ဟာ မူကိုပဲ အာရုံစိုက်ပြီး အဲဒီမူကိုအောင်မြင်အောင်  အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ အတတ်နိုင်ဆုံး ကြိုးစားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

သူရ။    ။ AAတပ်ဖွဲ့  ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်ထွန်းမြတ်နိုင်နဲ့ ခင်ဗျားအကြိမ်အများကြီး စကားပြော ခဲ့ပြီးပြီလို့ ကျွန်တော်ထင်တယ်။ ရိုဟင်ဂျာအရေးလှုပ်ရှားသူတွေနဲ့  လူ့အခွင့် အရေးအ ဖွဲ့အစည်း တွေရဲ့  စွပ်စွဲချက်တွေကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ငြင်းဆိုထားပြီး AA တပ်ဖွဲ့ကို အသရေ ဖျက်နေတာလို့ သူက တုန့်ပြန် ထားပါတယ်။

နောက်ပြီး သူက   ခင်ဗျားကိုယ်တိုင် ထန်းရှောက်ခန်ရွာက အစုလိုက်အပြုံ လိုက်သတ်ဖြတ် မှုဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့နေရာကို လာကြည့်ဖို့  ဖိတ်ခေါ်ထားတာတွေ့ရတယ်။ ခင်ဗျားအနေနဲ့ အဲ့ဒီဖိတ်ခေါ်မှုကို  ဘယ်လိုတုံ့ပြန်ထားလဲ။

တွမ်အင်ဒရူးစ်။    ။  နိုင်ငံတကာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတစ်ခု ရှိလာဖို့ အရမ်း အရေးကြီးတယ်လို့ သူတို့ကို ကျွန်တော်ပြောခဲ့ပြီးပါပြီ။ နိုင်ငံတကာစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို လက်ခံမယ်လို့ သူတို့ပြော တဲ့အတွက်လဲ ကျွန်တော်ဝမ်းသာပါ တယ်။ဒါပေမယ့် အနည်းဆုံးတော့ အခုချိန်မှာ အဲဒီစုံစမ်းစစ် ဆေးမှုတွေလုပ်ဖို့  အခြေအနေ မရှိသေးပါဘူး။

 သူရ။    ။ ခင်ဗျား မြန်မာနိုင်ငံထဲ  သွားလို့မရဘူးနော်။

တွမ်အင်ဒရူးစ်။   ။ဟုတ်တယ်  မြန်မာနိုင်ငံထဲ ကျွန်တော် သွားလို့မရပါဘူး။ သွားလို့မရတဲ့နေရာမှာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြု လုပ်ဖို့ ဆိုတာက အလွန်ခက်ခဲပါတယ်။စွပ်စွဲခံထားရတဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ သူတို့လုပ်တာမဟုတ်ဘူးလို့ ငြင်းနေတဲ့အချက်ကလဲ အရေးကြီးတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။ကျွန်တော့်ရဲ့ အစီရင်ခံစာတွေမှာ သူတို့အကြောင်း တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော် ကို တုံ့ပြန်ဖို့ အခွင့်အရေးပေးခဲ့ပြီး အဲဒါကိုလည်း ကျွန်တော့်ရဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ထင်ဟပ်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့မှာ လုပ်စရာတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ဒါပေမယ့် ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲက အောက် ခြေပိုင်းမှာ ကြီးမားတဲ့ ဒုက္ခတွေ အများကြီး ကြုံတွေ့နေရတာကတော့ သေချာပါတယ်။

အာရက္ခတပ်တော်AA ၊ ARSA နဲ့  အခြားရိုဟင်ဂျာတပ်ဖွဲ့တွေလဲ အာဏာသိမ်း စစ်တပ်လိုပဲ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကျူးလွန်နေတယ်ဆိုတဲ့ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့  စွပ်စွဲချက်တွေ ရှိနေပါတယ်။

ပြီးတော့ အဲဒီရဲ့ရလဒ်တွေကြောင့်  မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်ပြည်နယ်ကနေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံထဲကို လူတွေအများကြီး ဆက်ပြီးခိုလှုံနေကြတယ်ဆိုတာလဲ ကျွန်တော်တို့ သိနေပါတယ်။ဒါကြောင့် အဲဒီအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းဖို့ အရမ်းအရေးကြီးပါတယ်။ ဒါကြောင့် အာရက္ခ တပ်တော်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေက ရှင်းပြဖို့ စိတ်အားထက်သန်နေကြပြီး အခြားသူတွေက သူတို့ ကျူးလွန်တယ်လို့ စွပ်စွဲနေကြတဲ့အချိန်မှာ အဲ့ဒါမှန်ကန်မှုမရှိကြောင်း သူတို့ဘက်မှာ သေသေချာချာရှင်းပြချင်စိတ်ရှိနေတာကို  ကျွန်တော်ဝမ်းသာမိပါတယ်။   

ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ ရှေ့ဆက်သွားဖို့လိုပါတယ် ။လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်မှုတွေ  မြှင့်တင်ဖို့၊  ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲမှာ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်မှု အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ ရှေ့ဆက်သွားရပါမယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အပါအဝင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံးလွတ်မြောက်ရေးနဲ့ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကဆန္ဒပြပွဲကို ယူကေနိုင်ငံ၊ လန်ဒန်မြို့ရှိ ပါလီမန်အဆောက်အအုံရှေ့မှာ ဒီဇင်ဘာ ၁၃ရက်ကကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

သူရ။   ။ အိမ်ပြန်လို့မရတဲ့သူတွေအကြောင်း ကျွန်တော်တို့ ပြောခဲ့ပြီးပါပြီ။အခု ထောင်ထဲက ပြန် မလွတ်သေးတဲ့ သူတွေအကြောင်း ပြောကြရအောင်ပါ။ ကျွန်တော် အမှတ် မမှားဘူးဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံတွင်း က ထောင်တွေထဲမှာ  နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသား ၂၂၆၈၅ ယောက် ရှိနေသေးတယ်။ သူတို့ထဲမှာ ဒေါ်အောင်ဆန်စုကြည်လည်း ပါပါတယ်။ ခင်ဗျားနဲ့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကော်မရှင်က မြန်မာနိုင်ငံက နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘယ်လိုလက်တွေ့ကျတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေ လုပ်ဆောင်နေပါသလဲ။

တွမ်အင်ဒရူးစ်။     ။ ကျွန်တော်တို့ သူတို့နဲ့ ပတ်သက်တာတွေ အမြဲတိုင်ပင်ဆွေးနွေးနေပါတယ်။ နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသား အရေအတွက်နဲ့ သူတို့ရဲ့အခြေအနေတွေ အကြောင်း ကျွန်တော့်ရဲ့ထုတ်ပြန် ချက်တွေထဲမှာ အမြဲတမ်းပါပါတယ်။ကျွန်တော်ပြောချင်တာက စစ်အုပ်စုဟာ တချို့ နှစ်ပတ် လည်နေ့တွေမှာ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားတွေ တခါတရံ လွှတ်ပေးတဲ့ပုံစံမျိုးလုပ်ပြပြီး  ပြက်လုံးထုတ်သလိုမျိုးလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။

ပြီးတော့ အဲ့ဒါကိုပြပြီး၊ ကြည့် ငါတို့  ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုလုပ်နေတယ်ဆိုပြီး  ​​နိုင်ငံတကာရဲ့  အသိအမှတ်ပြုရဖို့ ကြိုးစားနေတာပါ ။ ထောင်ကလွတ်လာတဲ့သူအချို့နဲ့ စကားပြောခွင့်ရတော့ သူတို့ပြောပြသလောက်သိရတာက ထောင်တွင်းက အခြေအနေတွေက အရမ်းဆိုးရွားနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အဲ့ဒါကြောင့် အဲ့ကိစ္စကို သေသေချာချာအာရုံစိုက်လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုပါတယ်။ နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော် အာရုံစိုက်လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။

နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေ အများကြီးရှိနေတာကြောင့်  သတင်းအချက်အလက်တွေ ရဖို့ လိုအပ် ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံရေးအကျဥ်းသားတွေကို ထောင်ထဲထည့်ပြီး ဒီရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပဖို့နဲ့ အသိအမှတ်ပြုမှုရဖို့ စစ်အုပ်စုက ကြိုးစားနေတယ်ဆိုတာ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက မမေ့ဖို့လိုပါတယ်။

ဒီကိစ္စက အလွန်ခက်ခဲ့တဲ့ စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုပါ။ နိုင်ငံတကာကလူတွေ ၊ နိုင်ငံတကာ အစိုးရတွေဟာ  ဒီအကျပ်အတည်းကို လျစ်လျူရှုထားတယ်။  နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားတွေကို  လျစ်လျူရှုထားတယ်။  ဒီအခြေအနေတွေကို လျစ်လျူရှုထား ကြပါတယ်။

သူတို့ရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို ရဖို့သာမက သူတို့ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကိုပါ ရနိုင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ တတ်နိုင် သမျှ အရာအားလုံး လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။အဲ့ဒါက ကျွန်တော့်အနေအထား ကျွန်တော့်ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ပါ။

သူရ။   ။ ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးမေးခွန်းတခုထပ်မေးခွင့်ပြုပါ။

စစ်အုပ်စုရဲ့အတုယောင်ရွေးကောက်ပွဲအကြောင်း၊ နိုင်ငံတကာအစိုးရတွေက စစ်အုပ်စုရဲ့ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲ ကို အသိအမှတ်မပြုဖို့ အရေးကြီးတဲ့ အကြောင်းတွေ ရှေ့မှာခင်ဗျားပြောသွားပြီးပြီ။လာမယ့် အနာဂတ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံကလူတွေကိ  ခင်ဗျားအနေနဲ့ ဘယ်လိုသတင်းစကားမျိုးပါးချင်လဲ။

တွမ်အင်ဒရူးစ်။   ။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့  အနာဂတ်အတွက် အဓိကသော့ချက်က မြန်မာနိုင်ငံသားတွေရဲ့ ရဲစွမ်းသတ္တိ၊ ဇွဲလုံ့လနဲ့ ခွန်အားပါပဲ။သူတို့ဟာ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ ထောက်ခံမှုကို ရသင့်ပေမယ့်  ရသင့်တဲ့ အတိုင်းအတာအထိ မရခဲ့ကြဘူး။

ဒါကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အနာဂတ်အတွက် အဓိကသော့ချက်ဟာ သူတို့ဆီမှာပဲ ရှိပြီး အဲဒီအော င်မြင်မှုရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုကတော့ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ အပြည့်အဝတဲ့  ခိုင်မာတဲ့ ထောက်ခံမှု ရရှိဖို့ပါပဲ။နိုင်ငံတကာရဲ့ထောက်ခံမှုက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့အိပ်မက်ဆိုးကြီး  အဆုံးသတ်ဖို့၊  မြန်မာနိုင်ငံအတွက် တောက်ပ တဲ့ခေတ်သစ်တစ်ခု ရရှိနိုင်ဖို့  အရေးပါတဲ့အချက်ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။

 ဒီရာထူးရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ထဲမှာရေ ၊  ဒီရာထူးရဲ့လုပ်ပိုင်ခွင့်ကျော်လွန်ပြီး ကျွန်တော်တတ်နိုင်သမျှ အရာအားလုံး လုပ်ဆောင်သွားပါမယ်။

သူရ။    ။ အချိန်ပေးဖြေကြားပေးတဲ့ အရမ်းကျေးဇူးတင်ပါတယ် မစ္စတာ အင်ဒရူးစ် ခင်ဗျား။

တွမ်အင်ဒရူးစ်။     ။ ကျွန်တော်လဲ ဝမ်းသာပါတယ်။ ကျေးဇူးလဲတင်ပါတယ်။